แกนนำจิตอาสา เสริมพลังสร้างใจ คนไข้เรื้อรัง

โดย นางสาววราภรณ์ บุญประเสริฐ และทีมภารกิจการเสริมสร้างศักยภาพเครือข่ายพันธมิตร**

วัตถุประสงค์

แนวทางการดูแลสุขภาพชุมชนนี้ มีเป้าหมายเพื่อ

1.สร้างเครือข่ายแกนนำสุขภาพชุมชนให้ครอบคลุมพื้นที่เป้าหมายในทุกหมู่บ้าน

2. สร้างความพึงพอใจในการเข้าร่วมกิจกรรมการส่งเสริมและดูแลสุขภาพผู้ป่วยโรคเรื้อรังแก่แกนนำสุขภาพชุมชน

3.แกนนำสุขภาพชุมชนมีความรู้ทักษะในการส่งเสริมและดูแลสุขภาพผู้ป่วยโรคเรื้อรัง

4.แกนนำระดับชุมชนสามารถนำความรู้ทักษะไปใช้ในการส่งเสริมและดูแลสุขภาพผู้ป่วยโรคเรื้อรังได้

5.แนวปฏิบัติการส่งเสริมและดูแลสุขภาพผู้ป่วยโรคเรื้อรังโดยแกนนำสุขภาพชุมชนก่อให้เกิดผลลัพธ์ทางสุขภาพที่ดี

6. แกนนำสุขภาพชุมชนเข้าร่วมกิจกรรมและสามารถจัดโครงการสุขภาพในชุมชนของตนเองได้

7. ผู้ป่วยโรคเรื้อรังและประชาชนมีความพึงพอใจในบริการสุขภาพของชุมชน

1.ประชาคมหาโอกาสพัฒนาการดูแลสุขภาพชุมชน

เข้าร่วมในการออกประชาคม โดยการนำเสนอข้อมูลภาวะสุขภาพ สำรวจความต้องการการแก้ไขปัญหา และชี้แจงโครงการพัฒนาคุณภาพบริการสุขภาพชุมชนคนเดิมบางนางบวชอย่างคร่าวๆ พร้อมซักซ้อมแนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนในการยืนยันข้อมูลภาวะสุขภาพรายหมู่บ้าน ให้ถูกต้องและเป็นปัจจุบัน รวมทั้งเตรียมจัดหาอาสาสมัครแกนนำเข้าร่วมอบรมตำบลละ 50 คน

2. จัดทำแผนปฏิบัติการ

จัดทำแผนปฏิบัติการ ภายใต้ชื่อโครงการ “เสริมพลังสร้างใจชุมชนร่วมต้านภัยโรคเรื้อรัง” เสนอผ่านสถานีอนามัยไปยังองค์การบริหารส่วนตำบลและเทศบาล 7 แห่ง เพื่อขอรับการสนับสนุนงบประมาณในการจัดอบรมโครงการละ 8,000 บาท

3. สร้างและพัฒนาศักยภาพแกนนำระดับชุมชน

ดำเนินกลยุทธ์ในการสร้างและพัฒนาศักยภาพแกนนำระดับชุมชนในการส่งเสริมและดูแลสุขภาพผู้ป่วยโรคเรื้อรังโดย (กระบวนการสร้างและพัฒนานวัตกรรม “แกนนำจิตอาสา เสริมพลังสร้างใจ คนไข้โรคเรื้อรัง”)

ผลการดำเนินงาน

การสร้างและพัฒนาศักยภาพแกนนำระดับชุมชนในการส่งเสริมและดูแลสุขภาพผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่ดำเนินงานภายใต้ชื่อ “โครงการเสริมพลังสร้างใจชุมชนร่วมต้านภัยโรคเรื้อรัง” มีผลการดำเนินงานที่เกิดจากแนวปฏิบัติการส่งเสริมและดูแลสุขภาพผู้ป่วยโรคเรื้อรังโดยแกนนำสุขภาพชุมชน หรือนวัตกรรม “แกนนำจิตอาสา เสริมพลังสร้างใจ คนไข้โรคเรื้อรัง” สรุปได้ดังนี้

1. มีแกนนำสุขภาพชุมชนที่สามารถเข้าร่วมทีมได้จริงจำนวน 300 คน แกนนำส่วนใหญ่เป็น อสม. มีส่วนน้อยที่เป็นประชาชนทั่วไปหรือผู้ดูแลผู้ป่วย ส่วนผู้แทนที่มาจาก อบต/เทศบาล/วัด/โรงเรียนนั้นได้มาเข้าร่วมประชาคมและการอบรม แต่ไม่ได้เข้ามาร่วมทีมดูแลผู้ป่วยในชุมชน

2.มีทะเบียนรายชื่อผู้ป่วยโรคเรื้อรังครอบคลุมพื้นที่ครบ 45 หมู่บ้าน แต่ข้อมูลยังไม่ค่อยสมบูรณ์และเป็นปัจจุบันนัก เนื่องจากมียอดผู้ป่วยรายใหม่ และผู้ป่วยเสียชีวิตเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา

3.โครงการที่เสนอไป 7 โครงการ ได้รับการตอบรับ 6 โครงการ เนื่องจากมีอุปสรรคในด้านการประสานงานอยู่บ้าง ทำให้เสนอโครงการฯไม่ทันรอบพิจารณางบฯของพื้นที่/ท้องถิ่น (อบต./เทศบาล)

4.ผลลัพธ์ตามตัวชี้วัดหลักของภารกิจ “การสร้างและพัฒนาศักยภาพแกนนำสุขภาพชุมชนในการส่งเสริมและดูแลสุขภาพผู้ป่วยโรคเรื้อรัง” ดังแสดงในตารางข้างล่างนี้

บทสรุปและข้อเสนอแนะ

จากกรอบแนวคิดของการเสริมสร้างแรงจูงใจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และปอดอุดกั้นเรื้อรังในพื้นที่อำเภอเดิมบางนางบวช 6 ตำบล โดยอาศัยแรงสนับสนุนทางสังคมจากแกนนำสุขภาพชุมชนที่ได้รับการพัฒนาศักยภาพ โดยการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการแบบแยกฐานการเรียนรู้ สามารถกระตุ้นให้ผู้เข้ารับการอบรมเกิดการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งการสนับสนุนให้มีการนำความรู้ไปใช้โดยการสร้างเครื่องมือที่เป็นแผนการดูแลผู้ป่วยที่มอบหมายในละแวกบ้าน แบบสำรวจและบันทึกการเยี่ยมฯ รวมทั้งการนิเทศให้กำลังใจแกนนำเป็นระยะอย่างต่อเนื่อง ก่อให้เกิดผลลัพธ์การดูแลสุขภาพชุมชนให้บรรลุตามวิสัยทัศน์ “นำบริการสู่ชุมชน” ในพื้นที่นำร่องได้เป็นอย่างดี ทั้งนี้ประเด็นที่สำคัญเรื่องหนึ่งก็คือ การสร้างและพัฒนาระบบการดูแลให้ครอบคลุมองค์ประกอบสำคัญเพื่อการบรรลุเป้าหมายยุทธศาสตร์นั้นคือฐานข้อมูลทางด้านสุขภาพ การมีส่วนร่วมของชุมชน และการดูแลสุขภาพที่มุ่งเน้นเชิงรุกเป็นหลัก และเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดจึงควรส่งเสริมและสนับสนุนให้มีการนำนวัตกรรม “แกนนำจิตอาสา เสริมพลังสร้างใจ คนไข้โรคเรื้อรัง” ไปใช้ให้ครอบคลุมในทุกพื้นที่ แต่สิ่งสำคัญประการหนึ่งที่ควรคำนึงถึงก็คือการจัดระบบรองรับหรือสานต่อเพื่อสนับสนุนการดำเนินงานของแกนนำสุขภาพชุมชนอย่างต่อเนื่องนั่นเอง

แกนนำจิตอาสา เสริมพลังสร้างใจ คนไข้เรื้อรัง